سوره دخان با ترجمه فارسی و انگلیسی
سوره دخان با ترجمه فارسی و انگلیسی
اکتبر 16, 2019
سوره احقاف با ترجمه فارسی و انگلیسی
سوره احقاف با ترجمه فارسی و انگلیسی
اکتبر 18, 2019
سوره جاثیه با ترجمه فارسی و انگلیسی

سوره جاثیه با ترجمه فارسی و انگلیسی

سوره جاثیه با ترجمه فارسی و انگلیسی

سوره جاثیه با ترجمه فارسی و انگلیسی در سایت فرهنگی و هنری و مذهبی تهران لوح قرار داده شده است. شما عزیزان می توانید با انتخاب سوره مورد نظر و قاری موردعلاقه و ترجمه ، آیات قرآن کریم راببینید و یا دانلود نمایید.

سوره جاثیه -سورة الجاثیة SURA 45. Jathiya, or Bowing the Knee

﴿ سورة الجاثیة – سورة ٤٥ – تعداد آیات ٣٧ ﴾

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم

حم ﴿١﴾ 

تَنْزِیلُ الْکِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ ﴿٢﴾

 إِنَّ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ لآیَاتٍ لِلْمُؤْمِنِینَ ﴿٣﴾ 

وَفِی خَلْقِکُمْ وَمَا یَبُثُّ مِنْ دَابَّةٍ آیَاتٌ لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ ﴿٤﴾ 

وَاخْتِلافِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْیَا بِهِ الأرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِیفِ الرِّیَاحِ آیَاتٌ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ ﴿٥﴾ 

تِلْکَ آیَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَیْکَ بِالْحَقِّ فَبِأَیِّ حَدِیثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَآیَاتِهِ یُؤْمِنُونَ ﴿٦﴾

وَیْلٌ لِکُلِّ أَفَّاکٍ أَثِیمٍ ﴿٧﴾

 یَسْمَعُ آیَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَیْهِ ثُمَّ یُصِرُّ مُسْتَکْبِرًا کَأَنْ لَمْ یَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ ﴿٨﴾ 

وَإِذَا عَلِمَ مِنْ آیَاتِنَا شَیْئًا اتَّخَذَهَا هُزُوًا أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِینٌ ﴿٩﴾ 

مِنْ وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ وَلا یُغْنِی عَنْهُمْ مَا کَسَبُوا شَیْئًا وَلا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاءَ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ ﴿١٠﴾

 هَذَا هُدًى وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِیمٌ ﴿١١﴾ 

اللَّهُ الَّذِی سَخَّرَ لَکُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِیَ الْفُلْکُ فِیهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ﴿١٢﴾ 

وَسَخَّرَ لَکُمْ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأرْضِ جَمِیعًا مِنْهُ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ ﴿١٣﴾ 

قُلْ لِلَّذِینَ آمَنُوا یَغْفِرُوا لِلَّذِینَ لا یَرْجُونَ أَیَّامَ اللَّهِ لِیَجْزِیَ قَوْمًا بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ ﴿١٤﴾

 مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَیْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّکُمْ تُرْجَعُونَ ﴿١٥﴾

 وَلَقَدْ آتَیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ ﴿١٦﴾

 وَآتَیْنَاهُمْ بَیِّنَاتٍ مِنَ الأمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ إِنَّ رَبَّکَ یَقْضِی بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِیمَا کَانُوا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ ﴿١٧﴾

 ثُمَّ جَعَلْنَاکَ عَلَى شَرِیعَةٍ مِنَ الأمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ ﴿١٨﴾

 إِنَّهُمْ لَنْ یُغْنُوا عَنْکَ مِنَ اللَّهِ شَیْئًا وَإِنَّ الظَّالِمِینَ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ وَاللَّهُ وَلِیُّ الْمُتَّقِینَ ﴿١٩﴾ 

هَذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ ﴿٢٠﴾

 أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ اجْتَرَحُوا السَّیِّئَاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ کَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَحْیَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ ﴿٢١﴾

 وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَى کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ وَهُمْ لا یُظْلَمُونَ ﴿٢٢﴾

 أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَنْ یَهْدِیهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِ أَفَلا تَذَکَّرُونَ ﴿٢٣﴾ 

وَقَالُوا مَا هِیَ إِلا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا نَمُوتُ وَنَحْیَا وَمَا یُهْلِکُنَا إِلا الدَّهْرُ وَمَا لَهُمْ بِذَلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلا یَظُنُّونَ ﴿٢٤﴾ 

وَإِذَا تُتْلَى عَلَیْهِمْ آیَاتُنَا بَیِّنَاتٍ مَا کَانَ حُجَّتَهُمْ إِلا أَنْ قَالُوا ائْتُوا بِآبَائِنَا إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ ﴿٢٥﴾

 قُلِ اللَّهُ یُحْیِیکُمْ ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یَجْمَعُکُمْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ لا رَیْبَ فِیهِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ ﴿٢٦﴾ 

وَلِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ یَوْمَئِذٍ یَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ ﴿٢٧﴾

 وَتَرَى کُلَّ أُمَّةٍ جَاثِیَةً کُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَى إِلَى کِتَابِهَا الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٢٨﴾

 هَذَا کِتَابُنَا یَنْطِقُ عَلَیْکُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنْسِخُ مَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٢٩﴾ 

فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَیُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِی رَحْمَتِهِ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ ﴿٣٠﴾ 

وَأَمَّا الَّذِینَ کَفَرُوا أَفَلَمْ تَکُنْ آیَاتِی تُتْلَى عَلَیْکُمْ فَاسْتَکْبَرْتُمْ وَکُنْتُمْ قَوْمًا مُجْرِمِینَ ﴿٣١﴾

وَإِذَا قِیلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ لا رَیْبَ فِیهَا قُلْتُمْ مَا نَدْرِی مَا السَّاعَةُ إِنْ نَظُنُّ إِلا ظَنًّا وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَیْقِنِینَ ﴿٣٢﴾

 وَبَدَا لَهُمْ سَیِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ ﴿٣٣﴾ 

وَقِیلَ الْیَوْمَ نَنْسَاکُمْ کَمَا نَسِیتُمْ لِقَاءَ یَوْمِکُمْ هَذَا وَمَأْوَاکُمُ النَّارُ وَمَا لَکُمْ مِنْ نَاصِرِینَ ﴿٣٤﴾

 ذَلِکُمْ بِأَنَّکُمُ اتَّخَذْتُمْ آیَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَغَرَّتْکُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا فَالْیَوْمَ لا یُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلا هُمْ یُسْتَعْتَبُونَ ﴿٣٥﴾ 

فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الأرْضِ رَبِّ الْعَالَمِینَ ﴿٣٦﴾ 

وَلَهُ الْکِبْرِیَاءُ فِی السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ ﴿٣٧﴾


 ترجمه فارسی سورة الجاثیة

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

حم (1)

این کتاب از سوی خداوند عزیز و حکیم نازل شده است! (2)

بی‏شک در آسمانها و زمین نشانه‏های (فراوانی) برای مؤمنان وجود دارد; (3)

و نیز در آفرینش شما و جنبندگانی که (در سراسر زمین) پراکنده ساخته، نشانه‏هایی است برای جمعیتی که اهل یقینند. (4)

و نیز در آمد و شد شب و روز، و رزق (و بارانی) که خداوند از آسمان نازل کرده و بوسیله آن زمین را بعد از مردنش حیات بخشیده و همچنین در وزش بادها، نشانه‏های روشنی است برای گروهی که اهل تفکرند! (5)

اینها آیات خداوند است که ما آن را بحق بر تو تلاوت می‏کنیم; اگر آنها به این آیات ایمان نیاورند، به کدام سخن بعد از سخن خدا و آیاتش ایمان می‏آورند؟! (6)

وای بر هر دروغگوی گنهکار… (7)

که پیوسته آیات خدا را می‏شنود که بر او تلاوت می‏شود، اما از روی تکبر اصرار بر مخالفت دارد; گویی اصلا آن را هیچ نشنیده است; چنین کسی را به عذابی دردناک بشارت ده! (8)

و هرگاه از بعضی آیات ما آگاه شود، آن را به باد استهزا می‏گیرد; برای آنان عذاب خوارکننده‏ای است! (9)

و پشت سرشان دوزخ است; و هرگز آنچه رابه دست آورده‏اند آنها را (از عذاب الهی) رهایی نمی‏بخشد، و نه اولیایی که غیر از خدا برای خود برگزیدند (مایه نجاتشان خواهند بود); و عذاب بزرگی برای آنهاست! (10)

این (قرآن) مایه هدایت است، و کسانی که به آیات پروردگارشان کافر شدند، عذابی سخت و دردناک دارند! (11)

خداوند همان کسی است که دریا را مسخر شما کرد تا کشتیها بفرمانش در آن حرکت کنند و بتوانند از فضل او بهره گیرید، و شاید شکر نعمتهایش را بجا آورید! (12)

او آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است همه را از سوی خودش مسخر شما ساخته; در این نشانه‏های (مهمی) است برای کسانی که اندیشه می‏کنند! (13)

به مؤمنان بگو: «کسانی را که امید به ایام الله ( روز رستاخیز) ندارند مورد عفو قرار دهند تا خداوند هر قومی را به اعمالی که انجام می‏دادند جزا دهد»! (14)

هر کس کار شایسته‏ای بجا آورد، برای خود بجا آورده است; و کسی که کار بد می‏کند، به زیان خود اوست; سپس همه شما به سوی پروردگارتان بازگردانده می‏شوید! (15)

ما بنی اسرائیل را کتاب (آسمانی) و حکومت و نبوت بخشیدیم و از روزیهای پاکیزه به آنها عطا کردیم و آنان را بر جهانیان (و مردم عصر خویش) برتری بخشیدیم; (16)

و دلایل روشنی از امر نبوت و شریعت در اختیارشان قرار دادیم; آنها اختلاف نکردند مگر بعد از علم و آگاهی; و این اختلاف بخاطر ستم و برتری‏جویی آنان بود; اما پروردگارت روز قیامت در میان آنها در آنچه اختلاف داشتند داوری می‏کند. (17)

سپس تو را بر شریعت و آیین حقی قرار دادیم; از آن پیروی کن و از هوسهای کسانی که آگاهی ندارند پیروی مکن! (18)

آنها هرگز نمی‏توانند تو را در برابر خداوند بی‏نیاز کنند (و از عذابش برهانند); و ظالمان یار و یاور یکدیگرند، اما خداوند یار و یاور پرهیزگاران است! (19)

این (قرآن و شریعت آسمانی) وسایل بینایی و مایه هدایت و رحمت است برای مردمی که (به آن) یقین دارند! (20)

آیا کسانی که مرتکب بدیها و گناهان شدند گمان کردند که ما آنها را همچون کسانی قرارمی‏دهیم که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‏اند که حیات و مرگشان یکسان باشد؟! چه بد داوری می‏کنند! (21)

و خداوند آسمانها و زمین را بحق آفریده است تا هر کس در برابر اعمالی که انجام داده است جزا داده شود; و به آنها ستمی نخواهد شد! (22)

آیا دیدی کسی را که معبود خود را هوای نفس خویش قرار داده و خداوند او را با آگاهی (بر اینکه شایسته هدایت نیست) گمراه ساخته و بر گوش و قلبش مهر زده و بر چشمش پرده‏ای افکنده است؟! با این حال چه کسی می‏تواند غیر از خدا او را هدایت کند؟! آیا متذکر نمی‏شوید؟! (23)

آنها گفتند: «چیزی جز همین زندگی دنیای ما در کار نیست; گروهی از ما می‏میرند و گروهی جای آنها را می‏گیرند; و جز طبیعت و روزگار ما را هلاک نمی‏کند!» آنان به این سخن که می‏گویند علمی ندارند، بلکه تنها حدس می‏زنند (و گمانی بی‏پایه دارند)! (24)

و هنگامی که آیات روشن ما بر آنها خوانده می‏شود، دلیلی در برابر آن ندارند جز اینکه می‏گویند: «اگر راست می‏گویید پدران ما را (زنده کنید) و بیاورید (تا گواهی دهند)!» (25)

بگو: «خداوند شما را زنده می‏کند، سپس می‏میراند، بار دیگر در روز قیامت که در آن تردیدی نیست گردآوری می‏کند; ولی بیشتر مردم نمی‏دانند.» (26)

مالکیت و حاکمیت آسمانها و زمین برای خداست; و آن روز که قیامت برپا شود اهل باطل زیان می‏بینند! (27)

در آن روز هر امتی را می‏بینی (که از شدت ترس و وحشت) بر زانو نشسته; هر امتی بسوی کتابش خوانده می‏شود، و (به آنها می‏گویند:) امروز جزای آنچه را انجام می‏دادید به شما می‏دهند! (28)

این کتاب ما است که بحق با شما سخن می‏گوید (و اعمال شما را بازگو می‏کند); ما آنچه را انجام می‏دادید می‏نوشتیم! (29)

اما کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، پروردگارشان آنها را در رحمت خود وارد می‏کند; این همان پیروزی بزرگ است! (30)

اما کسانی که کافر شدند (به آنها گفته می‏شود:) مگر آیات من بر شما خوانده نمی‏شد و شما استکبار کردید و قوم مجرمی بودید؟! (31)

و هنگامی که گفته می‏شد: «وعده خداوند حق است، و در قیامت هیچ شکی نیست‏» ، شما می‏گفتید: «ما نمی‏دانیم قیامت چیست؟ ما تنها گمانی در این باره داریم، و به هیچ‏وجه یقین نداریم!» (32)

و بدیهای اعمالشان برای آنان آشکار می‏شود، و سرانجام آنچه را استهزا می‏کردند آنها را فرامی‏گیرد! (33)

و به آنها گفته می‏شود: «امروز شما را فراموش می‏کنیم همان‏گونه که شما دیدار امروزتان را فراموش کردید; و جایگاه شما دوزخ است و هیچ یاوری ندارید! (34)

این بخاطر آن است که شما آیات خدا را به مسخره گرفتید و زندگی دنیا شما را فریب داد! س‏خ‏للّهامروز نه آنان را از دوزخ بیرون می‏آورند، و نه هیچ‏گونه عذری از آنها پذیرفته می‏شود! (35)

پس حمد و ستایش مخصوص خداست، پروردگار آسمانها و پروردگار زمین و پروردگار همه جهانیان! (36)

و برای اوست کبریا و عظمت در آسمانها و زمین، و اوست عزیز و حکیم! (37)


 ترجمه انگلیسی سوره جاثیه

SURA 45. Jathiya, or Bowing the Knee

1. Ha-Mim.

2. The revelation of the Book is from Allah the Exalted in Power, Full of

Wisdom.

3. Verily in the heavens and the earth, are Signs for those who believe.

4. And in the creation of yourselves and the fact that animals are scattered

[through the earth], are Signs for those of assured Faith.

5. And in the alternation of Night and Day, and the fact that Allah sends down

Sustenance from the sky, and revives therewith the earth after its death, and in

the change of the winds,- are Signs for those that are wise.

6. Such are the Signs of Allah, which We rehearse to thee in Truth; then in what

exposition will they believe after [rejecting] Allah and His Signs?

7. Woe to each sinful dealer in Falsehoods:

8. He hears the Signs of Allah rehearsed to him, yet is obstinate and lofty, as

if he had not heard them: then announce to him a Penalty Grievous!

9. And when he learns something of Our Signs, he takes them in jest: for such

there will be a humiliating Penalty.

10. In front of them is Hell: and of no profit to them is anything they may have

earned, nor any protectors they may have taken to themselves besides Allah: for

them is a tremendous Penalty.

11. This is [true] Guidance and for those who reject the Signs of their Lord, is

a grievous Penalty of abomination.

12. It is Allah Who has subjected the sea to you, that ships may sail through it

by His command, that ye may seek of his Bounty, and that ye may be grateful.

13. And He has subjected to you, as from Him, all that is in the heavens and on

earth: Behold, in that are Signs indeed for those who reflect.

14. Tell those who believe, to forgive those who do not look forward to the Days

of Allah: It is for Him to recompense [for good or ill] each People according to

what they have earned.

15. If any one does a righteous deed, it ensures to the benefit of his own soul;

if he does evil, it works against [his own soul]. In the end will ye [all] be

brought back to your Lord.

16. We did aforetime grant to the Children of Israel the Book the Power of

Command, and Prophethood; We gave them, for Sustenance, things good and pure;

and We favoured them above the nations.

17. And We granted them Clear Signs in affairs [of Religion]: it was only after

knowledge had been granted to them that they fell into schisms, through insolent

envy among themselves. Verily thy Lord will judge between them on the Day of

Judgment as to those matters in which they set up differences.

18. Then We put thee on the [right] Way of Religion: so follow thou that [Way],

and follow not the desires of those who know not.

19. They will be of no use to thee in the sight of Allah: it is only Wrong-doers

[that stand as] protectors, one to another: but Allah is the Protector of the

Righteous.

20. These are clear evidences to men and a Guidance and Mercy to those of

assured Faith.

21. What! Do those who seek after evil ways think that We shall hold them equal

with those who believe and do righteous deeds,- that equal will be their life

and their death? Ill is the judgment that they make.

22. Allah created the heavens and the earth for just ends, and in order that

each soul may find the recompense of what it has earned, and none of them be

wronged.

23. Then seest thou such a one as takes as his god his own vain desire? Allah

has, knowing [him as such], left him astray, and sealed his hearing and his

heart [and understanding], and put a cover on his sight. Who, then, will guide

him after Allah [has withdrawn Guidance]? Will ye not then receive admonition?

24. And they say: “What is there but our life in this world? We shall die and we

live, and nothing but time can destroy us.” But of that they have no knowledge:

they merely conjecture:

25. And when Our Clear Signs are rehearsed to them their argument is nothing but

this: They say, “Bring [back] our forefathers, if what ye say is true!”

26. Say: “It is Allah Who gives you life, then gives you death; then He will

gather you together for the Day of Judgment about which there is no doubt”: But

most men do not understand.

27. To Allah belongs the dominion of the heavens and the earth, and the Day that

the Hour of Judgment is established,- that Day will the dealers in Falsehood

perish!

28. And thou wilt see every sect bowing the knee: Every sect will be called to

its Record: “This Day shall ye be recompensed for all that ye did!

29. “This Our Record speaks about you with truth: For We were wont to put on

Record all that ye did.”

30. Then, as to those who believed and did righteous deeds, their Lord will

admit them to His Mercy that will be the achievement for all to see.

31. But as to those who rejected Allah, [to them will be said]: “Were not Our

Signs rehearsed to you? But ye were arrogant, and were a people given to sin!

32. “And when it was said that the promise of Allah was true, and that the Hourthere

was no doubt about its [coming], ye used to say, ‘We know not what is the

hour: we only think it is an idea, and we have no firm assurance.'”

33. Then will appear to them the evil [fruits] of what they did, and they will

be completely encircled by that which they used to mock at!

34. It will also be said: “This Day We will forget you as ye forgot the meeting

of this Day of yours! and your abode is the Fire, and no helpers have ye!

255

35. “This, because ye used to take the Signs of Allah in jest, and the life of

the world deceived you:” [From] that Day, therefore, they shall not be taken out

thence, nor shall they be received into Grace.

36. Then Praise be to Allah, Lord of the heavens and Lord of the earth,- Lord

and Cherisher of all the Worlds!

37. To Him be glory throughout the heavens and the earth: and He is Exalted in

Power, Full of Wisdom! 


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *